6 dấu hiệu nhận diện tiềm ẩn rủi ro trên báo cáo tài chính công ty


Phân tích báo cáo tài chính là một bước cần thiết khi nhận xét công ty. Tuy nhiên, khi nghiên cứu báo cáo tài chính, nhà đầu tư thường chú trọng nhiều đến doanh thu và lợi nhuận mà bỏ quên đi việc nhận xét những rủi ro tiềm ẩn của công ty. Do vậy, trong bài phân tích mới đây, đội ngũ WiGroup đã đưa ra những yếu tố cơ bản để giúp nhà đầu tư nhận diện những dấu hiệu khả nghi khi đọc báo cáo tài chính.

Thứ nhất, tỷ số nợ cao bất thường và liên tục tăng lên 

Tỷ lệ nợ của một công ty như thế nào là tốt phụ thuộc siêu nhiều vào các bối cảnh của môi trường xung quanh như đặc điểm ngành, môi trường lãi suất… Tuy nhiên, trong một điều kiện kinh doanh không thuận tiện, nếu một công ty duy trì hệ số đòn bẩy ở mức cao và liên tục gia tăng nó thì đây là một tín hiệu không thể tiêu cực hơn.

6 dấu hiệu nhận diện tiềm ẩn rủi ro trên báo cáo tài chính doanh nghiệp - Ảnh 1.

điều này phản ánh việc công ty đang không thể tạo ra tiền từ hoạt động kinh doanh và phải thực hiện vay nợ để duy trì sản xuất. Nếu thực trạng này tiếp tục tiếp diễn trong thời gian dài thì vấn đề công ty bị âm vốn chủ sở hữu và đi đến phá sản là hoàn toàn có thể xảy ra. Đó chính là rủi ro cực kì lớn mà chúng ta nên tránh khi tìm hiểu và ra quyết định đầu tư cho một công ty.

Thứ hai, thu nhập tăng cao bất thường Tuy nhiên chủ yếu đến từ thu nhập tài chính và thu nhập khác

Chất lượng lợi nhuận luôn là thứ nên được quan tâm hàng đầu khi ta phân tích một công ty có tăng trưởng đột biến. Nếu những khoản lợi nhuận này đến từ những khoản mục không mang tính vững bền cao và không liên quan đến hoạt động kinh doanh của công ty, như lợi nhuận khác hay lợi nhuận tài chính, thì hãy cẩn trọng. 

Vì siêu có thể những khoản tiền này chỉ xuất hiện trong một công đoạn nhất định hoặc chỉ một quý duy nhất. Do vậy, nhà đầu tư không nên dùng mức tăng trưởng lợi nhuận trên làm cơ sở cho việc định giá dựa vào khả năng tăng trưởng của công ty trong tương lai.

6 dấu hiệu nhận diện tiềm ẩn rủi ro trên báo cáo tài chính doanh nghiệp - Ảnh 2.

Đưa ra ví dụ cụ thể với một công ty, đội ngũ phân tích WiGroup cho rằng công ty ghi nhận khoản lợi nhuận tài chính đột biến do việc chuyển nhượng lại một trong nhiều mảng kinh doanh cốt lõi của mình. điều này khiến cho lợi nhuận của công ty tăng trưởng siêu mạnh so với cùng kỳ Tuy nhiên với việc lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh của mảng còn lại liên tục giảm cũng là một rủi ro lớn cần lưu ý.

Thứ ba, biên lợi nhuận liên tục suy giảm trong thời gian dài.

Khi biên lợi nhuận của công ty liên tục suy giảm trong thời gian dài, điều này phần nào phản ánh chu kỳ đi xuống của ngành nghề của công ty hoặc tồi tệ hơn là vị thế của công ty trên thị trường đang giảm do áp lực cạnh tranh từ các đối thủ.

Tiếp tục đưa ra dẫn chứng, biên lãi thuần của một công ty liên tục suy giảm từ Q3/2020, phản ánh những câu chuyện tiêu cực từ môi trường kinh doanh xấu ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của công ty. Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh chính giảm dần trong suốt một năm tiếp đến và chính thức ghi nhận mức âm 250 tỷ vào Q4/2021.

Do vậy, cách tốt nhất mà nhà đầu tư cần làm trong trường hợp này là hãy đứng ngoài quan sát và kiên nhẫn chờ đợi đến khi biên lợi nhuận có tín hiệu phục hồi hay giá trị công ty rơi về vùng giá chiết khấu hợp lý.

Thứ tư, các khoản phải thu, hàng tồn kho chiếm tỷ trọng quá lớn trong cơ cấu tài sản và dường như không biến động trong thời gian dài

Theo chuyên gia WiGroup, bản thân hàng tồn kho và khoản phải thu ngoài việc là động lực cho sự tăng trưởng thì nó cũng mang đến nhiều vấn đề cho công ty. Hàng tồn kho luôn có rủi ro giảm giá trị qua từng kỳ; trong khi, khoản phải thu cũng có rủi ro về khả năng thu hồi tín dụng từ khách hàng. Do Do vậy chúng ta cần phải nhận xét một cách cẩn trọng về rủi ro của chúng, nếu các khoản mục này chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu tài sản.

Dẫn chứng tại khoản mục hàng tồn kho mủa một công ty cho thấy khoản tồn kho khổng lồ của nó chủ yếu đến từ các dự án bất động sản dang dở đã xuất hiện từ cách đây 10 năm và đến bây giờ vẫn chưa hoàn thành. Rủi ro từ giá trị thực của những dự án này là thứ không thể đo lường được, nhất là khi việc trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho của công ty được ví như “hạt cát giữa sa mạc”.

Không những thế, việc duy trì một lượng hàng tồn kho và khoản phải thu lớn cũng khiến công ty bị mất tính thanh khoản và phải đi vay vốn để bù đắp cho dòng tiền thiếu hụt. Qua đó làm tăng gánh nặng lãi vay, cũng như rủi ro về tài chính nếu công ty không cơ cấu được nguồn vốn để trả các khoản nợ đến hạn.

Thứ năm, liên tục phát hành cổ phiếu

Khi một công ty tiến hành tăng vốn quá nhanh trong một thời gian ngắn, nó sẽ mang đến nhiều rủi ro liên quan đến mục đích dùng nguồn vốn của công ty. Áp lực từ việc dùng đồng vốn mới sao cho có hiệu quả là bài toán còn khó giải quyết hơn cả việc phát hành tăng vốn.

Nếu công ty không có phương pháp kinh doanh tối ưu để phát huy hết nguồn lực khổng lồ này thì nó sẽ là con dao hai lưỡi khiến giá cổ phiếu bị giảm mạnh. Bởi vì khi tốc độ tăng trưởng lợi nhuận không bắt kịp với tốc độ tăng vốn, các chỉ số sinh lời của công ty sẽ sụt giảm và từ đó làm cho cổ phiếu trở nên kém hấp dẫn trong mắt nhà đầu tư.

Thứ sáu, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh âm liên tục trong nhiều năm

Theo phân tích của WiGroup, có nhiều lý do cho việc dòng tiền từ hoạt động kinh doanh của một công ty bị âm. Nếu nhìn nhận tích cực thì do công ty mới đưa vào hoạt động nhà máy mới, tiêu thụ đầu ra tốt nên tăng cường nhập hàng tồn kho,… Còn với góc nhìn tiêu cực cực thì do công ty đang gặp cực kì khó khăn trong việc bán hàng và thu hồi tiền, phụ thuộc vào nhà cung cấp…

6 dấu hiệu nhận diện tiềm ẩn rủi ro trên báo cáo tài chính doanh nghiệp - Ảnh 3.

Tuy nhiên, nếu dòng tiền từ hoạt động kinh doanh của công ty âm lớn và liên tục qua nhiều năm thì hãy cẩn trọng. Vì sự thiếu hụt nguồn tiền này sẽ khiến công ty buộc phải gia tăng dòng tiền từ hoạt động tài chính để làm vốn lưu động. Lúc này, áp lực trả lãi vay khoảng các khoản vay sẽ ảnh hưởng tiêu cực ngược trở lại lên lợi nhuận và dòng tiền từ hoạt động kinh doanh của công ty.

Tình hình sẽ trở nên tồi tệ hơn nữa khi bối cảnh kinh doanh không còn thuận tiện, công ty lúc này sẽ rơi vào vòng xoáy tăng trưởng đi xuống cả về dòng tiền và kết quả hoạt động kinh doanh.

https://cafef.vn/6-dau-hieu-nhan-dien-tiem-an-rui-ro-tren-bao-cao-tai-chinh-doanh-nghiep-202207301626557.chn


— Nguồn lấy từ: Cafef —

Tổng Quan Thị Trường

Tin Mới